كائنات جوّ كائنات جو ، مركبات غير تامه هستند و به آنها آثار علويه گفته مىشود . وقتى اجسام مرطوبه مانند درياها و اراضى مرطوبه و آب ديگ به واسطهء اشعهء كواكب يا نار سخونت و گرمى پيدا مىكنند تبخير مىگردند و تبخير شدن به واسطهء انفصال اجزاء رشيهء مائيه است كه با اجزاء هوائيه‌اى كه در وضع با آنها متباين نيستند مختلط مىباشند . اجسام يابسه نيز ، حين تسخّن دخان مىشوند و دخان شدن آنها به واسطهء انفصال اجزاء ناريه است كه با اجزاء ارضيه‌اى كه در وضع از آنها متميز نيستند مختلط مىباشند . بناى بسيارى از تكونات بر تبخير و تدخين است ، بلكه بناى بسيارى از اصناف حيات بر روح بخارى است كه آن بخار لطيف خون بوده و متعلق نفس مىباشد . و بالجمله : اگر بعد از تبخير توسط اشعه - مخصوصاً اشعهء نيّر اعظم - بخار به زمهرير رسيده و متكاثف شود ، در صورتى كه سرما شديد نباشد سحاب ماطر و ابر بارنده منعقد مىشود و در صورتى كه پس از اجتماع اجزاء مائيه از بخار ، سرما شديد باشد ، اجزاء به هم چسبيده و به صورت تگرگ درخواهندآمد و اگر قبل از اجتماع آنها سرما شديد شود به صورت برف پايين خواهند آمد . اما اگر به واسطهء قلّت حرارت موجب صعود ، بخار به زمهرير نرسد در صورتى كه بخار كثير و متكاثف باشد سحاب ماطر مىگردد ، چنان كه شيخ حكايت نموده است كه ايشان سر كوه بلندى